Ús stimadvys en de geoskoop fan Buckminster Fuller

Midden yn 'e nacht sitte Marc en Sjoerd der wer foar, en se binne der wis fan dat dit de bêste ôflevering oait wurdt. It kabinet is fallen, dus der komme ferkiezings, en dat freget om in stimadvys.

Polityk foar de harker. Sjoerd hat in teory oer de fal fan it kabinet: de VVD fiert neffens him jierren in frij progressyf belied, mar flak foar de ferkiezings komt de partij altyd wer mei it grutte ferhaal dat migraasje echt in probleem is. Marc hat neat taret, mar dat hâldt him net tsjin. By de VVD advisearret er gewoan op de kleur oranje te stimmen, en by de PVV ûntdekt er dat it wurd frijheid yn 'e namme sit. Marc syn konklúzje bliuwt by elke partij itselde, en hy leit him ek noch praktysk út: mei in tou kinst it oan 'e kar fêstknoopje, en dan trekst de kar foarút.

AI dy't AI traint. Marc hat in ûndersyk sjoen nei minsken dy't betelle wurde om AI te trainen. In grut part fan harren docht dat wurk sels al mei AI-ark, sadat de taak stadichoan by de masine telâne komt. Dan it berjocht dat Apple minder fan syn nije bril meitsje soe om't de fraach tsjinfalt. Marc tovert dêrby in tinkbyldige brûker op: Henk, dy't mei de bril op yn in digitale wrâld sit en dêr graach mei in pen yn skriuwe wol. Ek Threads komt foarby, de kopy fan Twitter dy't Instagram lansearre hat. Twitter stjoerde fuortendaliks in brief, en der driget in rjochtsaak.

Taleb en it tafal. Sjoerd hat in boek lêzen fan Nassim Taleb, bekend fan The Black Swan, oer hoe't tafal ús foar de gek hâldt. Wa't op it goede momint yn 'e dotcom-bubbel ynstapte en ryk waard, skriuwt dêrnei boeken as wie it eigen kundigens, wylst it gelok wie. Taleb syn punt is dat minsken lytse, deadlike risiko's ûnderskatte. Dêrom ferliket er it libben mei Russysk roulette mei in revolver mei ûntelbere keamers: it giet hast altyd goed, oant it ien kear net goed giet. Marc docht de advokaat fan de duvel. Der is ek in lytse kâns op in itenfergiftiging, moatte wy dan mar net mear ite? Sjoerd hâldt it by: op lange termyn is net ite grif gefaarliker.

Spaceship Earth. Marc hat Critical Path fan Buckminster Fuller útlêzen. Neffens Fuller hawwe wy de technology en de grûnstoffen om foar de hiele minskheid te soargjen. Marc besiket de geoskoop foar te stellen: in wrâldbol mei hast live gegevens oer grûnstoffen, flechtlingestreamen, earmoede en koalstofútstjit. Sjoerd sit der kritysk tsjinoer. Hoe grutter it systeem, hoe grutter de klap as it ien kear mis giet. Se binne it wol iens dat ien datapunt nea genôch is om belied op te skriuwen.

Ta beslút moppen, wêrby't Sjoerd útgebreid útleit wêrom't twa tomaten dy't de strjitte oerstekke grappich binne. En tink derom: trek de kar foarút.