Ôflevering 72 · Seizoen 1
Datagadgets op 'e fyts en Europeeske privacy
Oer dizze ôflevering
In ôflevering dy't begjint mei de fraach oft Sjoerd no moallich is of net, en einiget by de wiere aard fan it universum. Tuskentroch in fûle kolom oer fytsers en harren meters, in brân by Drachten en de fraach wa't eins meiharket mei alles wat wy online sette.
Lit de meters thús. Sjoerd hat in kolom, en hy is der fûl oer. Profesjonele sporters meie harren lichem fol hingje mei apparatuer. Mar de makkers fan al dy apparaatsjes begûnen itselde te ferkeapjen oan amateurs. Frûger gie in man op 'e fyts, kaam thús en sei dat it moai west hie. No sitte der djoere pedalen op dy't de krêft mjitte, in hertslachmeter, en njonken it bêd leit in sliepring mei in app dy't jo moarns fertelt hoe't jo jo fiele. Wylst de measte amateurs neffens Sjoerd minder enerzjy leverje as in brearooster. Syn advys: hawwe gewoan wille yn it sporten. Wol hat er sels krekt in GoPro kocht foar op 'e fyts, sadat minsken syn biceps yn byld sjen kinne.
Brân by Drachten. By Drachten wie in grutte brân, en dêr gie in kringloopwinkel by ferlern dy't spullen hie foar minsken dy't net folle te besteegjen hawwe. Yn Drachten docht ek in fabryk fan Philips mei oan in Europeesk projekt dat de yndustry sterker meitsje moat. Se bouwe dêr in digitale twilling: in digitaal model fan wat yn 'e echte wrâld bestiet, sadat jo alles earst simulearje en teste kinne.
Threads en it universum. Dan Threads, de nije app fan Instagram dy't op Twitter liket en rapper groeide as hokker app ek. Sjoerd neamt it gewoan kopiearjen. Dêrnei in techmiljardêr dy't mei in team fan wittenskippers en algoritmes foar masinelearen de wiere aard fan it universum begripe wol. Sjoerd freget him ôf oft guon Nederlânske folkssjongers net al tichter by de wierheid sitte as wy tinke.
Privacy oer de oseaan. Europa en de Feriene Steaten hawwe in nij akkoart om gegevens út te wikseljen. Op papier krije Amerikaanske feiligenstsjinsten gjin tagong, mar Marc hie krekt wat fertrouwen krigen yn 'e Europeeske regels, en no rint de data dochs wer de oseaan oer. Hy soe leaver sjen dat Europa sels datasintra bout. Op skoallen wurdt ôfret om TikTok te brûken om't Sina meisjen kin, mar foar Amerika is it ynienen prima. Sjoerd lûkt de konklúzje: eigentlik is de hiele wrâld in live podkast foar de feiligenstsjinsten. Al moatte se it Frysk dan noch wol ferstean.
Kennis út ûnderfining. Sjoerd hat in bondel essays lêzen fan in wat kontroversjele Nederlânske akademikus. It punt dat him bybleaun is: echte kennis komt út ûnderfining, net út boekjes. As foarbyld neamt er minsken dy't it kommunisme fan tichtby meimakke hawwe, tsjinoer in jonge punker yn in kraakpân dy't it in prachtich idee fynt.
Se slute ôf mei in pear moppen. Marc belooft dat de folgjende ôflevering grif better wurdt. Of net.