Ôflevering 60 · Seizoen 1
Brave New World en in permanint azc yn Hearrenfean
Oer dizze ôflevering
Marc en Sjoerd hawwe beide in wike as lokale selebriteit efter de rêch, want ek bûten de studio freegje minsken no nei de podkast. Dizze kear giet it fan in âlde roman nei in kompjûter dy't yn dyn holle sjocht.
In wrâld sûnder pine. Sjoerd hat Brave New World fan Aldous Huxley lêzen, in boek dat de takomst foarsizze woe. Minsken wurde dêr net mear berne mar makke yn masines, en yn har sliep krije se de wierheden fan it rezjym ynprinte. Der is in middel dat wurket as drank sûnder bywurkings, it houlik bestiet net mear en elkenien heart by elkenien. Marc fynt dat klinke as in ideale wrâld, wêrop Sjoerd him freonlik ûnthâldt dat syn freondinne ek nei dizze podkast harket. Dat moat er mar even yn gedachten hâlde.
Konsumearje as plicht. Wat Sjoerd it meast opfoel, is hoe wichtich konsumpsje yn it boek is. Neat wurdt reparearre, alles giet fuort, want dat is goed foar it systeem. It ferskil mei no: by Huxley sit dat ynboud, wylst hjoed in soad reklame derop driuwt dat minsken har min fiele oer harsels. Dyn libben is net goed genôch sûnder dizze pen. Sa komme se by de kearnfraach fan it boek: is it better om frij te wêzen en soms te lijen, of beheind te libjen en altyd oerflakkich lokkich? Marc kiest foar it oerflakkige gelok.
De koade fan dyn brein. Sjoerd lies ek in boek oer neuromarketing, in fak dêr't minsken besykje de koade fan it brein te kraken om der jild út te heljen. Neffens Sjoerd komt it allegear omdat jild de wichtichste wearde yn it systeem is. Marc syn oplossing is kommunisme, mar dêr giet Sjoerd net samar yn mei. Syn konklúzje: in protte minsken hâlde fan maklike opsjes, en as der in pil komt dêr'tsto dy altyd goed by fielst, dan sille in soad minsken dy slikke.
Nijs út Fryslân. De bekende waarman krijt in monumint yn Ljouwert. Yn Hearrenfean komt in permanint opfangsintrum foar asylsikers, dêr't de krekte lokaasje noch fan oanwiisd wurde moat en dêr't yn desimber in definityf beslút oer falt. Sjoerd neamt se leaver asylfinders, want se hawwe it asyl fûn. En der komme nije, flink legere maksimumsnelheden. Marc fynt it ûnsin.
Banen, bylden en harsens. Meta skrast wer in grutte rûte banen. Neffens Marc namen techbedriuwen jierrenlang safolle mooglik talint oan, ek sûnder wurk foar harren, om it by de konkurrinsje wei te hâlden. OpenAI komt mei in nij model dat neist tekst ek bylden begripe en meitsje kin. It meast fernuverje se har oer ûndersyk dêr't in AI-model bylden út in harsenscan weromboud. Sjoerd freget him ôf wa't kontrolearje kin oft it klopt, en Marc tinkt oan in film mei Tom Cruise wêryn misdriuwen foarsein wurde.
Ofsluten wurdt mei in Trabant, in stimadvys foar de Provinsjale Steaten en in plan foar in Frysk ryk. Foar wa't dit fier yn 'e takomst weromharket: it begûn mei in idee en ambysje.