Ôflevering 59 · Seizoen 1
It manifest fan de Ûnabomber en in eigen tiid foar de moanne
Oer dizze ôflevering
Sjoerd nimt dizze wike in manifest mei en spilet sels de Ûnabomber, mei Marc as tsjinspiler. In petear oer technology, lok en kar, en dêrnei it nijs.
Werom út België. Marc wie by syn broer en skoansuster, dy't in bêd and breakfast hawwe. Syn ienige taak wie útsliepe, mar hy hat der dochs in boekingssysteem yntegrearre. Neffens Sjoerd wurdt Marc fan neat sa bliid as fan optimalisearjen, frege of net frege. Sjoerd lêst sels Brave New World.
De Ûnabomber tsjin Marc. Sjoerd leit it manifest op 'e tafel fan in man dy't him út in houten hutsje yn 'e Amerikaanske wyldernis tsjin de yndustriële maatskippij kearde. It giet om de ideeën, net om de dieden. Minsken hawwe doelen nedich dy't dreech binne mar wol te heljen. Technology makket alles óf te maklik, iten út 'e supermerk ynstee fan oeren wachtsjen mei pylk en bôge, óf ûnmooglik, lykas de EU feroarje. Wat oerbliuwt binne surrogaat-aktiviteiten, lykas wittenskippers dy't harren libben wije oan de fuortplanting fan it lieveheersbeestje. En wêr't in technology ienris ynfierd is, wint dy it. It gefolch: ûngelokkige minsken dy't dat oplosse mei fermaak, alkohol en antydepresiva.
Is alles te maklik? Dat freget Sjoerd. Marc fynt it gjin goede fraach, wêrop Sjoerd opmerkt dat minsken thús fêst herkenne hoe't je it bestean fan de goede fraach ûntkenne as je in fraach net beäntwurdzje wolle. Ûnderdak, waarmte en iten kinne neffens Marc nea maklik genôch wêze. Wol sit der neffens Sjoerd in ferskil tusken pylk en bôge en Instagram. Marc wiist op it fertsjinmodel, Sjoerd op de tagong ta it libben fan tûzenen oaren dy't allinnich it moaie diele. Marc neamt in jonge dy't er goed ken, sûnder sosjale media en mei alles wat er mei syn hannen bout.
Superminsken en einleaze kar. Genetyske manipulaasje kin sykten útbanne, mar wêr hâldt it op? Marc sjocht spultheory: as Europa him ynhâldt en Noard-Korea net, docht elkenien op 't lêst mei, krekt as yn de Kâlde Oarloch. Dan de kearnfraach: is in beheind libben, dêr't foldwaning maklik te finen is, better as in wrâld fol mooglikheden? Sjoerd tinkt dat minsken net boud binne foar einleaze kar: it gers liket altyd griener by de buorlju. Marc hat gjin antwurd, wol in plaatsje: in teletubbieswrâld sûnder fabriken tsjinoer in tsjustere wrâld fol skoarstiennen.
Nijs út Fryslân en fierder. Yn in Frysk doarp kochten de ynwenners sels harren jeugdsoas, mei help fan subsydzje, en se ferbouwe it ek sels. De FNV organisearret in ferkiezingsdebat yn Burgum, mar net alle partijen binne útnûge. Sjoerd fynt dat gjin demokrasy. Marc hat noch mear: TikTok wol in skermtiidlimyt foar jongerein, der komt ûndersyk nei minder sinne op 'e ierde, wat Marc in dom idee fynt, en der leit in plan om de moanne in eigen tiid te jaan. Wiene wy dêr eins wol? Allebei tinke se fan wol.
Oan 'e ein freget Sjoerd oft Marc no de profeet fan de technology wie of de Ûnabomber.