Ôflevering 111 · Seizoen 1
De skoalle as ûnfrijheid en in wykein Berlyn
Oer dizze ôflevering
Sjoerd hat minder ôflieding en merkt dat syn harsens wer wurkje, dus hy nimt in hiel essay mei. Marc is krekt werom út Berlyn en hat ûnderweis ek noch in app boud.
In wykein Berlyn. Marc wie yn Berlyn doe't dêr it EK fuotbal oan 'e gong wie, mei oeral shirts, plysje en in grut skerm by de Brandenburger Tor. Hy priuwde it Dútske bier en fûn de stêd ferrassend lyts foar har grutte: in soad grien, in rivierke en restaurantsjes ûnder it spoar. Blowen is yn Dútslân no legaal, en dat rûkst. It wie krekt as rûnst troch Amsterdam.
In appke foar de bank. Kollega's leverje bonnetsjes yn foar dingen dy't se foarsketten hawwe, en Marc betelle dy ien foar ien werom. De bank wol in bestân yn in bepaald formaat, dus boude er in appke dat in Excel-blêd dêr yn ien kear yn omsette. Foar in app-ûntwikkelder is dat gewoan wurk, mar hy koe it net en no kin er it wol.
Skoalle as ûnfrijheid. In lyts bern wit noch neat en rint in systeem yn dêr't stilsitte, harkje en straf normaal binne. Wy fine dat gewoan, want der is gjin kontrôlegroep. Neffens Sjoerd akseptearje folwoeksenen harren ûnfrijheid allinnich om't it better is as skoalle, krekt as in húsbaas dy't dy net mear alle dagen slacht mar allinnich yn it wykein. En de echte frijheid wurdt hieltyd útsteld, fan basisskoalle oant de earste jierren fan in baan. As Marc fragen stelle wol, meldt Sjoerd droech dat dit in profesjonele podcast is en dat er gjin diskusje wol. Dy komt der dochs. Marc hie in hekel oan biology, mar is no fassinearre troch biotechnyk. Hy sjocht ek wat skoalle him joech: dissipline, struktuer en learkrêften dy't him oanstutsen. Syn oanpak is it systeem te brûken foar dyn eigen doelen.
Nijs út Fryslân. In jong famke sliept in jier lang yn in tintsje yn 'e tún om jild op te heljen foar pinguïns. Gerswittenskippers út hiel Europa kamen gear yn Fryslân. En in jonge Fries is feroardiele foar it keapjen fan ark foar fraude op in swarte merk foar persoansgegevens, al hie er it net brûkt.
Apple en AI. Apple bout AI yn syn bestjoeringssysteem, sadat dyn tillefoan troch mails, berjochten en aginda sykje kin, bygelyks nei wannear't de flecht fan dyn mem oankomt. Marc fynt it sterk dat in protte op it apparaat sels bart, Sjoerd bliuwt wantrouwich. De beurs wie bliid, want ynvestearders wolle it wurd AI hearre. Fierder Microsoft, dat in omstriden funksje mei skermôfbyldings no standert útset, en Japanske ûndersikers dy't tosken wer oangroeie litte wolle.
Se slute ôf mei moppen en mei Marc, dy't yn Grins syn fyts kwyt wie en it nûmer krige fan in sekere Paulus. Pas letter begriep er wêr't dy fytsen wei kamen.