Ôflevering 110 · Seizoen 1
De Europeeske wapenyndustry en it ein fan it postmodernisme
Oer dizze ôflevering
Twa Ûnnoazele Jonges begjinne dizze wike mei in musical en in fytstocht, mar al gau giet it oer serieuzere saken. Sjoerd hat in soad te sizzen oer jild foar wapens en oer de frijheid fan mieningsutering, Marc komt mei it technijs, en oan 'e ein lit in boek sjen hoe't in feestje út 'e hân rinne kin.
Mysterys en rein. De musical dêr't Marc hinne wie, is basearre op in boek fan Charles Dickens dat de skriuwer nea ôfmakke hat, dus nimmen wit wa't de moardner is. It publyk mei dat kieze, dus elke foarstelling is oars. Sjoerd woe fytse, kaam yn 'e rein, rekke de wei kwyt en wie mei de wyn yn 'e rêch hurd wer thús. Wêr bliuwt dy klimaatopwaarming, freget er him ôf, as it yn juny sa kâld is.
Wapens, stimmen en graffiti. Nederlân en oare EU-lannen bouwe harren defensje-yndustry op, en Sjoerd hat dêr in soad muoite mei. Der giet in protte jild nei wapens yn plak fan nei diplomasy, en de winst komt neffens him foar in grut part by Amerikaanske ynvestearders telâne. Dan de Europeeske ferkiezings: GroenLinks-PvdA neamt it in oerwinning, mar Sjoerd fynt dat gjin echte winst. En yn Frankryk binne minsken oppakt foar in graffiti mei in doadskist en in tekst oer Frânske soldaten yn Oekraïne. Se wurde net allinnich fertocht fan fernieling, mar ek fan it fasilitearjen fan bûtenlânske ynminging. Sjoerd is benaud dat in miening foar frede sa strafber wurde kin.
Fryslân yn beweging. Yn it Fryske nijs nimt it tal sporters ôf en it tal minsken mei oergewicht ta, dus de provinsje stekt der ekstra jild yn om de ynwenners mear yn beweging te krijen.
Chips, raketten en harsensellen. Marc fertelt dat Elon Musk chips fan Nvidia dy't foar Tesla besteld wiene, trochstjoerd hat nei syn AI-bedriuw. SpaceX hat in test mei syn grutte raket dien wêrby't de booster yntakt weromkaam. Yn Switserlân wurdt wurke oan kompjûters mei libbene harsensellen, dy't folle sunniger mei enerzjy omgean. Fierder Donald Trump dy't no sels op TikTok sit, en Apple dat mei AI efterrint.
In feestje sûnder âlders. Marc lêst noch altyd in boek oer Walt Disney, in man mei in sterke fisy. Sjoerd lêst in boek oer it postmodernisme, de stroming dy't by alles út it ferline fraachtekens set, mar net by himsels. Hy hellet in ferliking fan David Foster Wallace oan: it is as in feestje jaan wylst dyn âlders op fakânsje binne. Earst is it frijheid, dan komme der freonen fan freonen dy't nimmen ken en wurde der sigaretten op 'e bank útdrukt. Op in stuit winskest datst dyn âlders thúskamen, mar dy komme net, want dy hast sels ôfskreaun. Dan moatst ynienen sels folwoeksen wêze, en dat giet mis.
Se slute ôf mei de bewearing dat dit de bêste ôflevering oait wie. Dat beloofden se oan it begjin ek al.