It spultsje Monopoly en it stakingsferbod

In live-review fan in Noarske taart, in tinkeksperimint mei Monopoly en de fraach oft it spultsje dat wy allegearre spylje wol earlik ynelkoar sit. Marc en Sjoerd geane dizze wike fan de oantinkingsdagen nei de bussjauffeurs en fan seeskyldpodden nei de grutte banken.

Taart en in drokke wike. Foar de nasjonale feestdei fan Noarwegen waard thús in Noarske taart besocht, en dy wurdt live yn 'e mikrofoan beoardiele. Neffens Sjoerd is er goed slagge, al is iten en podcasten tagelyk dreger as it liket. Marc seach in Japanske searje oer kultuerferskillen en lies yn in boek oer Benjamin Franklin oer in âlde lânkeap: kolonisten soene safolle grûn krije as men yn in pear dagen ôfrinne koe, en setten doe hurdrinners yn. De oarspronklike bewenners fûnen dat net earlik. Sjoerd fytst wer, traint minder en giet krekt hurder, en hat einlings in nije koptelefoan. In profesjonalisearingsslach, neffens Marc.

Oantinken en it leger. In dei nei de oantinking, mei stilte en earnstige gesichten, kriget Sjoerd op YouTube in advertinsje fan Definsje dy't jonge minsken nei it leger lûke moat. De kampanje sjocht der goed út, mar hy fynt it hypokryt. Marc freget him ôf foar hokker lân er eins fjochtsje soe. Sjoerd soe dat entûsjasme leaver yn diplomasy stekke. Op it skoalplein learde de juf ús al dat je it mei wurden oplosse, dus syn foarstel is ienfâldich: stjoer in juf. Dêrnei noch in stekelige opmerking oer in parlemintêre enkête dy't sa lang duorret dat de ferantwurdliken al lang fuort binne.

It stakingsferbod. De fakbûn woe staken by de bussen, it busbedriuw stapte nei de rjochter en dy ferbea de staking. De reden folget letter. Sjoerd en Marc prate oer de krêft fan it kollektyf, en oer leararen dy't faak net staken om't se harren learlingen net yn 'e steek litte wolle. Sjoerd is benijd wat der bart as de sjauffeurs it dochs dogge.

Nijs út Fryslân. Hearrenfean hat Robin van Persie as nije haadtrainer. Sjoerd sjocht it somber yn, Marc sjocht wol potinsje, mar fermoedet dat de trainer foaral oan syn eigen karriêre wurket. It befrijingsfestival yn Ljouwert wie te drok, de Europeeske ferkiezings komme der oan en op Flylân en Skylge binne grutte seeskyldpodden oanspield. Sjoerd begrypt de soarch net: faaks binne se gewoan op fakânsje, mar de lytse koffertsjes litte se yn it nijs nea sjen.

Monopoly as tinkeksperimint. Spylje it spultsje, mar spylje it better as de oaren, sa giet it sizzen. Mar wat as it spultsje net wurdich is om te spyljen? Sjoerd stelt in potsje Monopoly foar wêr't ien alle jild en al it besit hat en de rest by nul begjint. Marc freget wat de rike spiler dêr eins oan hat. Hy hat de oaren nedich om te produsearjen, mar kin se ek krekt boppe it bestean hâlde, yn in rotrace dy't nea te winnen is. Sjoerd: it probleem is net dat guon tige ryk binne, mar dat in soad minsken der earm fan wurde, ek mei in baan. Wa't banken rêdt mei belestingjild, nimt it risiko út it systeem en de mobiliteit mei. Marc pleitet foar de oare kant: as alles omfalt, is it noch slimmer. De oplossing komt folgjende kear.

Se slute ôf mei moppen, en Sjoerd easket alfêst in diel fan de winst op as immen mei it Monopoly-idee oan 'e haal giet.