Fetfobia en it grut-Fryslân-plan

Sjoerd is noch mar krekt wekker, mar hy hat al oaljebollen op en in miening oer sawat alles. Dizze wike in petear oer gewicht en logika, nijsberjochten dy't net altyd te leauwen binne, en in plan om Fryslân wer de romte te jaan dy't it ea hie.

Fetfobia ûnder de loep. Sjoerd begjint by in tydskrift dat in frou mei flink oergewicht op 'e omslach set en fetfobia in foarm fan ûnderdrukking neamt. Hy siket nei de logika. Wa't in freon fertelt dat er wat kilo's oankommen is, kriget in koart antwurd, mar wa't itselde tsjin in frou seit, hjit al gau fetfobysk. Soest in heroïneferslaafde ek net mear sizze meie dat stopjen ferstanniger is? Syn krityk rjochtet him op ferhalen fan grutte bedriuwen en losgeslein teoryen út universiteiten, dy't it yndividu gjin stap fierder helpe.

Gewicht en gesûnens. Marc hat it opsocht: gewicht en sûnens hingje gear, al is dat ferbân net perfekt. In BMI-kalkulator kin in bodybuilder as te swier oanmerke, en Sjoerd rekkenet himsels ta dy groep. Neffens Sjoerd hat de pandemy sjen litten wat it effekt is as in hiele befolking ûnsûn swier is. Marc is earlik: syn BMI is te heech en hy is der mei dwaande om wat kilo's kwyt te reitsjen.

Nijs út Fryslân. Op de shortlist foar sportfrou fan it jier steane Fryske froulju, mar by de manlju is gjin Fries te finen. Sjoerd fynt dat nuver, mei it each op syn eigen prestaasjes op it iis. Marc wit wol hoe't it sit: se binne gewoan Sjoerdfobysk. Yn Drachten raasde in man út Ljouwert mei in trekker troch it plak, ried in fytser oan en kaam pas tsjin in hûs ta stilstân. Anke de Jong út Gordyk docht mei oan Wie is de Mol, en neffens Sjoerd seit har oanmeldfilmke krekt wat in mol sizze soe. Marc hat dêrnêst de Sutelaksje, dy't Frysktalige boeken ûnder de oandacht bringt.

Galactica en oare tech. Meta presintearre Galactica, in taalmodel dat traind is op wittenskiplike artikels. Binnen inkelde oeren fûnen brûkers de earste problemen, oant de suggestje ta dat it iten fan fermeald glês sûn wêze soe. Sjoerd stelt dêrop de omkearde fraach: as sa'n systeem sa tûk is, wêrom nimme we dan oan dat it ferkeard sit?

It grut-Fryslân-plan. Ta beslút it plan dêr't Sjoerd sels fan seit dat it him in megalomane idioat makket. Fryslân rikte eartiids fan Denemarken oant yn Belgje, en de hannigens mei wetter en polders is neffens harren in Fryske útfining. Dus moat it werom: Utert wurdt wer de haadstêd, Eastfryslân is al Frysk en de hiele kust giet mei. Sjoerd betinkt de strategy, Marc wurdt it gesicht, en der komt in eigen munt: de frolle. Der komme in webside en in e-mailadres, sadat harkers ja of nee sizze kinne.

Se slute ôf mei in pear moppen. Tsjin dy tiid is Sjoerd einlings goed wekker.