De publike omrop en de singulariteit

Dizze ôflevering begjint by in luchtreiniger dy't mear mjit as winske is en einiget by masines dy't slimmer wurde as harren makkers. Dertusken giet it oer omroppen, Friezen en waskbearen.

In wittenskiplike proef. Sjoerd kin by it moaie waar einlings wer traine en fytse. Marc hat yntusken in proef dien mei de nije air purifier, dy't sels de luchtkwaliteit mjit. Wat de proef krekt wie, litte wy yn it midden, mar binnen in pear sekonden draaide it ding op folle krêft en nei in skofke wie alles wer rêstich. Sjoerd wol it fuortendaliks wittenskiplik oanpakke, mei tape op 'e flier foar in fêste posysje.

De publike omrop. De omrop is ien fan de gruttere tema's fan de formaasje, en nei al syn krityk wol Sjoerd him dochs net kwyt. Sûnder publike omrop komt alles by de merk telâne en sjocht elk allinnich noch syn eigen kanaal, lykas yn Amearika. In omrop dy't alle mieningen troch ien kanaal bringt, makket minsken better ynformearre, mar dan moat er wol objektyf bliuwe. Dat it oan beide kanten mis giet, docht bliken út byienkomsten dêr't sjoernalisten net wolkom binne. Marc komt mei in oplossing foar de polarisaasje: gean it petear oan, net om itselde te tinken, mar om inoar te begripen.

Wa is Frysk. In bekende telefyzjeman fûn dat in man dy't gewoan Frysk praat, gjin Fries is. Sjoerd is der dúdlik oer: wa't de taal praat, heart derby, en wa't hjir allinnich mar berne is, net. Hy ûnderbout dat mei in bern dat hjir by tafal berne wurdt en dêrnei foargoed nei it bûtenlân giet. Marc tanket him foar de ynburgeringskursus. Fierder rinne der waskbearen los yn Fryslân. Wêr't se weikomme, bliuwt ûndúdlik, mar se rêde har blykber prima, en Sjoerd sjocht al in nije hobby: waskbearen spotte.

Prate mei in AI. Marc fertelt oer in ferlamme man dy't mei in chip yn 'e harsens in kompjûter bestjoere kin. Sjoerd sjocht direkt in fertsjinmodel: kennis fan in USB-stick yn 'e holle laden, foar in moanlikse bydrage. Marc praat sels gauris mei in AI-assistint en liet dy Albert Einstein spylje, dy't syn teory útlei as oan in lyts bern. In taai artikel oer de likwiditeit fan bedriuwen snapte er pas doe't de assistint der oefeningen by makke, want Marc leart better mei toetsen as út in boek.

De singulariteit. Marc leit it út mei in magyske doaze dy't elke dei slimmer wurdt, oant er dingen kin dêr't wy no fan dreame. De term komt út de natuerkunde, fan de swarte gatten. Om't technology eksponinsjeel groeit, kin in probleem dat no ûnoplosber liket samar oplost wêze. Sjoerd is skeptysker: as in masine slimmer is as wy, hoe witte wy dan oft har oplossing ek goed foar ús is? Marc neamt it spultsje Go, dêr't de kompjûter de minske foarby gie en spilers no nije manieren fan spyljen leare.

Se slute ôf mei in riedsel oer wat griis is en dat je hast nea sjogge.