Soarchrobots en it ferdwinen fan kontant jild

De earste ôflevering fan Twa Ûnnoazele Jonges begjint mei in nij stik apparatuer en einiget by de fraach wa't eins macht oer ús hawwe mei.

Fan boppe sjoen. Earst krijt de nije lûdsynstallaasje oandacht. Sjoerd hat in kontakt yn Denemarken frege oft dy in hiel goede podkast stypje woe, en no stiet it ding op tafel. Marc is krekt werom út Denemarken en seach út it fleantúch in rige eilannen. Wiene dat no de Waadeilannen, en wie dat dêre Grins? Hy wist it net, en Sjoerd begrypt net wêrom't er it dan net gewoan oan in stewardess frege hat.

Heit en de stieren. Marc syn heit ferkeapet stiersperma oan boeren. Hy giet by de boeren del mei in oersjoch fan stieren, elk mei syn eigen skaaimerken. Neffens Sjoerd is it in nichemerk: de klant komt net fansels nei dy ta. De ôfspraak is dat heit in kear oanskowe moat om it sels út te lizzen.

Robot of minske. Sjoerd stelt dat in robot dy't wat foar dy docht dêr gjin muoite foar hoecht te dwaan, wylst in minske dat wol docht, en dat it dêrom minder wearde hat. Marc is der net wis fan. Hy fertelt oer in fideo fan in âldere frou yn Nederlân dy't allinnich wennet en in soarchrobot yn hûs hat. De frou is der hiel bliid mei, om't der oars hast nimmen komt. Sjoerd fynt dat foaral triest en sjocht in probleem fan de maatskippij. Se komme út by in mienskiplik punt: as in robot de iensumens wat minder slim makket, lit dat krekt sjen hoe weardefol minsklik kontakt is.

Frijheid en kontant jild. Sjoerd fergeliket frijheid mei in racefyts: as je him jierrenlang net ûnderhâlde, is er stikken. Marc hat lêzen oer plannen om kontant jild ôf te skaffen en oer digitaal jild fan sintrale banken, wêrmei't alles te folgjen is. Sina komt foarby as foarbyld, mei kamera's by oerstekplakken en in sosjaal kredytsysteem, al is Marc net wis oft alle ferhalen klopje. Hy wiist ek op de goede kanten, lykas in sûnensoersjoch op 'e telefoan. Foar Sjoerd is dat net it punt: sa'n machtsposysje moat gewoan net bestean, foar nimmen. Hy soe him sels ek net hawwe wolle, seit er. En dan, nei in skoftke: miskien wol.

Ien kear yndield. Ta beslút it ûnderwiis. Marc hat in part fan syn skoaltiid yn Amearika trochbrocht. Hy fynt it Nederlânske systeem benearjend: op jonge leeftyd wurdst yndield, en dat bepaalt de rest fan dyn libben. Sjoerd is it mei him iens, want wa't ienris op in nivo sit, komt der hast noait wer út. Marc soe it leafst sjen dat elke learling op syn eigen tempo leart. Sjoerd bekent dat er foar in tentamen filosofy mear hie oan YouTube-fideo's as oan de kolleezjes.

Nei al dat tinkwurk hawwe se honger, en se slute ôf mei in mop oer in tomaat.