Zorgrobots en het verdwijnen van contant geld

De eerste aflevering van Twa Ûnnoazele Jonges begint met een nieuw stuk apparatuur en eindigt bij de vraag wie eigenlijk macht over ons mag hebben.

Van bovenaf gezien. Eerst krijgt de nieuwe geluidsinstallatie aandacht. Sjoerd heeft een contact in Denemarken gevraagd of die een heel goede podcast wilde steunen, en nu staat het ding op tafel. Marc is net terug uit Denemarken en zag vanuit het vliegtuig een rij eilanden. Waren dat nou de Waddeneilanden, en was dat daar Groningen? Hij wist het niet, en Sjoerd snapt niet waarom hij het dan niet gewoon aan een stewardess heeft gevraagd.

Vader en de stieren. Marcs vader verkoopt stierensperma aan boeren. Hij gaat bij de boeren langs met een overzicht van stieren, elk met zijn eigen kenmerken. Volgens Sjoerd is het een nichemarkt: de klant komt niet vanzelf naar je toe. De afspraak is dat vader een keer moet aanschuiven om het zelf uit te leggen.

Robot of mens. Sjoerd stelt dat een robot die iets voor je doet daar geen moeite voor hoeft te doen, terwijl een mens dat wel doet, en dat het daarom minder waarde heeft. Marc is daar niet zeker van. Hij vertelt over een video van een oudere vrouw in Nederland die alleen woont en een zorgrobot in huis heeft. De vrouw is er heel blij mee, omdat er anders bijna niemand komt. Sjoerd vindt dat vooral triest en ziet een probleem van de samenleving. Ze komen uit bij een gezamenlijk punt: als een robot de eenzaamheid wat minder erg maakt, laat dat juist zien hoe waardevol menselijk contact is.

Vrijheid en contant geld. Sjoerd vergelijkt vrijheid met een racefiets: als je hem jarenlang niet onderhoudt, is hij kapot. Marc heeft gelezen over plannen om contant geld af te schaffen en over digitaal geld van centrale banken, waarmee alles te volgen is. China komt voorbij als voorbeeld, met camera's bij oversteekplaatsen en een sociaal kredietsysteem, al weet Marc niet zeker of alle verhalen kloppen. Hij wijst ook op de goede kanten, zoals een gezondheidsoverzicht op de telefoon. Voor Sjoerd is dat niet het punt: zo'n machtspositie moet gewoon niet bestaan, voor niemand. Hij zou hem zelf ook niet willen hebben, zegt hij. En dan, na een tijdje: misschien wel.

Eén keer ingedeeld. Tot slot het onderwijs. Marc heeft een deel van zijn schooltijd in Amerika doorgebracht. Hij vindt het Nederlandse systeem benauwend: op jonge leeftijd word je ingedeeld, en dat bepaalt de rest van je leven. Sjoerd is het met hem eens, want wie eenmaal op een niveau zit, komt daar bijna nooit meer uit. Marc zou het liefst zien dat elke leerling in zijn eigen tempo leert. Sjoerd bekent dat hij voor een tentamen filosofie meer had aan YouTube-video's dan aan de colleges.

Na al dat denkwerk hebben ze honger, en ze sluiten af met een mop over een tomaat.