Wat is frijheid en AI ferbean op skoalle

In hite ôflevering, letterlik en figuerlik. Wylst de jonges stadichoan smelte, komt de grutte fraach op tafel wat frijheid no eins is. En oan 'e ein docht bliken dat ien lân de nijste technology just wer bûten de klasse hâldt.

Wat ús bliid makke. Marc hat in strândei efter de rêch. Hy helle in karke op en sette der in koelboks mei iis yn. Dat wie sa'n súkses dat it de dei dêrop nochris moast, no mei in luchtbêd derby. It resultaat is in moaie kleur, en dy kleur is read. Sjoerd hat in nij itensysteem: elke jûn in dûbele porsje, mei grienten út blik, want dat is flugger en goedkeaper. Marc fertelt oer Amerikaanske sereaaldoazen dêr't bern in stikje karton fan ynleverje by skoalle, dat dêr jild foar krijt. Sjoerd is begûn oan de searje The Three-Body Problem, dy't Marc earder as boekesearje lêzen hie.

Polityk mei Sjoerd. Sjoerd lêst in boek dat seit dat in goed libben net komt troch alle kanten iepen te hâlden, mar troch dysels te beheinen. Hy hie in petear mei ien dy't sei dat wy yn in frije mienskip libje. Sjoerd sei fan net, en fernaam dat minsken dêr lilk om wurde, om't it har wrâldbyld oantaast. Marc freget oft de oerheid net ek in facilitator wêze kin. Sjoerd jout ta dat de steat diken oanleit, mar wiist op it geweldsmonopoalje: wa't net harket, krijt mei de plysje te krijen. De coronatiid is foar him it bewiis, mei in jûnsklok en in koade op 'e telefoan om earne yn te kommen. Marc fynt it net earlik om in oerheid te definiearjen nei it slimste dat se docht. Sjoerd set dêr in relaasje tsjinoer wêryn ien frjemd giet: dat iene momint bepaalt dan ek hoe'tst fierder giest.

Frysk nijs. Nei de hjitte kamen de tongerbuien, mei in rekôr oan wjerljocht. De provinsje stekt jild yn de striid tsjin laachgeletterdheid. Fryslân sit dêr slimmer foar as it lanlik gemiddelde. Ek komt der jild foar de doarpstsjerken, dêr't Fryslân der mear fan hat as hokker oare kontrei ek.

Technology mei Marc. Anthropic beskuldiget Alibaba derfan dat it Claude mei in protte falske akkounts útfrege hat om in eigen model sterker te meitsjen. Apple wurdt djoerder troch in tekoart oan ûnthâldchips. Dan it nijs út de titel: Noarwegen ferbiedt generative AI foar jonge bern op skoalle, om't se oars wichtige stappen oerslaan by lêzen, skriuwen en rekkenjen. Marc wiist derop dat Noarwegen earder massaal iPads yn 'e klasse brocht en no sakjende testskoares sjocht. Ta beslút in hoopfol berjocht: as de sinne âld wurdt, wurdt de ierde faaks fuortslingere ynstee fan opslokt.

Se slute ôf mei in mop oer in oaljefant en in koekepanne, en mei in winsk foar in koele wike. Want waarmte tusken minsken, dêr kin it noait genôch fan wêze.