Ôflevering 76 · Seizoen 1
Selsridende auto's en Frysk foar pjutten
Oer dizze ôflevering
Nei twa wiken sûnder opname sitte Marc en Sjoerd wer yn 'e studio, op in dei dat it hast te waarm is om te praten. In autorit nei Ljouwert set de toan, want dêr komt in lang gedachte-eksperimint oer selsridende auto's út fuort. Dêrnei folgje it nijs út Fryslân en in rige lytsere ûnderwerpen.
Remme yn de bocht. Op wei nei Ljouwert skrok Sjoerd doe't Marc yn in bocht stevich op 'e rem stie. It bliek in gewoane ferkearsaksje. Marc hat der syn eigen sicht op: kommentaar jaan is maklik as je sels net ride. Sjoerd hie krekt in boekje lêzen oer selsridende auto's, en dêr wei rint it petear troch.
In kwota foar ferkearsdoden. Wy springe no net foar in auto, om't der in kâns is dat dy trochrydt. Mar as selsridende auto's altyd remme, rint elkenien de dyk oer en stiet it ferkear stil. Sjoerd stelt in systeem foar dat folle minder ferkearsdoden jout, mar allinnich om't der bewust in tal deaden yn de koade sit, sadat de auto's net te foarspelber wurde. Moat de oerheid dat oannimme? Marc seit earst ja, fynt it dêrnei dom en wiist derop dat it yllegaal bliuwt om foar in auto te springen. Fia it trolleyprobleem komme se by de fraach wa't skuldich is as in kompjûter de kar makket. Sjoerd kiest foar it systeem, om't it it minste lijen jout. Marc freget oft er dat ek fynt as er sels ien fan de slachtoffers is.
Fan fleantugen nei kamera's. Marc set in fleantúch derneist: elkenien wit dat it misgean kin, en dochs stappe wy yn. Se prate oer kamera's op treinen en sensoaren lâns it spoar. Dan is it mar in lytse stap nei Sineesk tafersjoch, dêr't wa't troch read rint mei de holle op in grut skerm komt. Marc hat dat dêr sels besocht, en net ien kear. Sjoerd neamt it in bysûnder dom idee. Marc syn konklúzje: it wurket net, hy kaam der noait op.
Frysk foar pjutten. In seehûn lei by Harns op in helling en is meinommen foar in sûnenskontrôle. It planetarium yn Frjentsjer is in stap tichter by it wrâlderfguod fan UNESCO. En de provinsje reagearret op de minister, dy't skreau dat de foarskoalske edukaasje rjochte wêze moat op it Nederlânsk. Neffens de provinsje stiet it Frysk dêr, op grûn fan ûndersyk, net yn 'e wei. Sjoerd freget him ôf oft itselde ûndersyk ek foar it Arabysk dien wurdt.
Nijs fan fierder fuort. Elon Musk hat miskien in operaasje nedich foar syn oankundige fjochtpartij mei Mark Zuckerberg. In ûndersyk lit sjen dat minsken dy't harren buorlju groetsje lokkiger binne, al wiist Sjoerd derop dat dat ek oarsom wêze kin. En Marc leit út wat supergelieding is, en wêrom't stroom sûnder wjerstân alles goedkeaper meitsje kin.
Se slute ôf mei in pear moppen. Oant de folgjende kear.