Ôflevering 47 · Seizoen 1
Heatspeech en de klap fan FTX
Oer dizze ôflevering
Wat mei men eins noch sizze, en wa beslút dat? Marc en Sjoerd dûke dizze wike djip yn heatspeech en frijheid fan mieningsuting. Dêrnei giet it fan in keeper út Hearrenfean, fia in ynstoarte kryptobeurs, nei poppen út stamsellen en dinosaurussen.
Wa bepaalt it. Marc sjocht wol wat yn regels tsjin heatspeech, mar Sjoerd stelt de fraach dy't der neffens him ta docht: wa bepaalt wat heatspeech is? Dat wurdt dan de oerheid, en sûnt de jûnsklok is Sjoerd hoeden wurden foar macht dy't op ien plak komt te lizzen. Hy hellet Thomas Hobbes derby, dy't fûn dat minsken alle macht oan ien sterke entiteit jaan moasten om it rjocht fan de sterkste foar te kommen. Dêrom hawwe wy krekt checks and balances. Oproppen ta geweld is al lang ferbean, en foar de rest regelet de mienskip it sels, binnen de grinzen fan it betaamlike. In ferhaal út Dútslân, dêr't de oerheid in hûs binnenfoel om in berjocht op sosjale media, fynt Sjoerd net winsklik. It gefolch, tinke se, is dat minsken net mear mei elkoar prate en dat de kleau tusken groepen allinnich mar grutter wurdt.
Nijs út Fryslân. De keeper fan Hearrenfean mei mei nei it WK, al is it miskien as wikselspiler. Sjoerd sjocht it praktysk: hy giet nei Katar om ballen tsjin te hâlden.
Meta en FTX. Meta ûntslacht in grut soad minsken, wylst it mei de ekonomy oars net sa min giet. Dan de klap fan FTX, ien fan de grutste platfoarms om krypto te ferhanneljen, mei de namme op stadions en yn kranten. It bedriuw hie in eigen munt dy't op papier in soad wurdich wie. Doe't de baas fan konkurrint Binance dy munten ferkeapje woe en klanten tagelyk har jild werom easken, die bliken dat it jild der net wie. Binance soe it bedriuw oernimme, luts him werom, en FTX gong fallyt. Sjoerd fynt it wol grappich dat it by de dollar yn wêzen itselde wurket, sûnt wy fan de gouden standert ôf binne. Allinnich hat dêr elkenien noch wol fertrouwen yn.
Bloed, fleis en poppen. Yn in laboratoarium wurdt bloed kweekt dat no yn in klinyske proef by minsken ynbrocht wurdt, en fleis groeit út in sel fan in ko. Swierder is it ferhaal fan in bern dat foar de berte genetysk oanpast waard om in seldsume, deadlike sykte foar te kommen. Mar wêr lizze de grinzen as dat kin? Dêrnei docht bliken dat poppen yn teory makke wurde kinne út sellen fan twa manlju. Sjoerd syn holle seit nee. Marc hopet dat dizze technyk ienris foar dinosaurussen brûkt wurdt, wêrop Sjoerd in T. rex echt net hoecht te sjen. Dy mei de knots oan 'e sturt wol er lykwols wol.
Se slute ôf mei moppen, en ien is sa slim dat Sjoerd der in klacht oer yntsjinje wol. Heatspeech, fansels.