De dopamine-detoks en de lekkerste oranjekoek fan Fryslân

Marc is werom út Dútslân, en Sjoerd hat him yn 'e tuskentiid ferdjippe yn wat al dat skermtiid mei ús brein docht. Dizze wike giet it oer treinen dy't wol hurd ride, oer wêrom't alles ynienen saai fielt, en oer in oranjekoek dêr't gjin foto mear fan makke wurde koe.

Mei de trein nei Keulen. Marc gie mei de trein nei Dútslân. De Dútske treinen ride in stik hurder as wat wy hjir wend binne, al hawwe se wol gauris fertraging. Sjoerd freget him ôf wêrom't der net sa'n flugge trein tusken Grins en Amsterdam rydt. Yn Keulen seach Marc de toer fan de Dom al stean. Dy is er opklommen, de wenteltrep op. Sjoerd hat yntusken in loopapparaat kocht, en kaam by it útpakken ta de konklúzje dat de adapter der los by besteld wurde moast.

Te folle goedkeap plezier. Sjoerd hat filmkes sjoen oer de dopamine-detoks. Dopamine is it stofke dat derfoar soarget dat jo wat dwaan wolle. Yn de wrâld fan no kostet it hast gjin muoite om dat stofke oan de gong te krijen, mei filmkes, reels en einleaze timelines. It punt is net dat jo te folle dopamine hawwe, mar dat de reseptors yn jo brein ûngefoelich wurde. Sjoerd neamt it dopamine-ynflaasje: foar itselde plezier is hieltyd mear nedich. Dêrom fielt in boek ynienen tantoar saai. In skoftke dêr't alles wat saai is, lit it systeem wer ta rêst komme.

Ien foar ien fan 'e telefoan. Marc sette earst timers op syn apps en makke dy stadichoan koarter, oant er Instagram der hielendal ôf helle. It brocht him neat. Twitter hâldt er foar de ynformaasje fan minsken dy't er folget, en LinkedIn is saaklik. Wat er wol mist is it dielen fan wat er meimakket. Ek Marc merkt dat er him minder goed ferfeele kin as eartiids.

Nijs út Fryslân. Omrop Fryslân hold in wedstriid foar thúsbakkers, en de lekkerste oranjekoek fan Fryslân komt fan in frou dy't noch mar koart oan it bakken is. Der is gjin foto fan, want neffens de webside wie de winnende koek al op. Dat seit genôch, fine de jonges. Fierder in ûndersyk nei in fluggere spoarferbining tusken it Noarden en de Rânestêd: jongerein en heechoplaten steane der posityfer yn as âlderen.

Stimmen, brillen en robotfisken. Alexa kin yn in proef de stim fan in ferstoarn famyljelid neidwaan. Sjoerd fynt it skriklik en sjocht it abonnemint al kommen. Facebook stekt bergen jild yn nije headsets foar de metaverse. Marc sjocht it no foaral as spultsjekompjûter, swier en lomp. Dan in lytse robotfisk dy't mikroplastic út de oseaan opfangt en himsels nei skea wer herstelle kin. Sjoerd freget him ôf wat der bart as in haai him opyt. En in CRISPR-proef tsjin bloedsykten hat hast alle pasjinten genêzen.

Se slute ôf mei moppen, wêrûnder ien oer in ierappel waans broer yn 'e puree sit. Applaus is it wol wurdich.