De lezing van Omtzigt en een AI-superintelligentie

Sjoerd was bij een lezing van Pieter Omtzigt en neemt de luisteraars mee door zijn aantekeningen. Marc brengt technologienieuws en een vraag om een week over na te denken. Maar eerst moet er een bij naar Zwolle.

Heuvels en een bij. Marc liep in Noorwegen de heuvels op en kreeg te horen dat hij zich niet zo moest aanstellen. Sjoerd was toevallig in Zwolle en ontdekte daar een restaurant met de naam Hartje Zwolle. Dat levert een taalprobleem op: als er op het terras een bij neerstrijkt, zeg je dan thuis dat er een bij bij Hartje Zwolle zat? Of een bij bij bij hartje Zwolle? Ze moeten het restaurant maar eens bellen.

Vijf punten. De lezing duurde meer dan een uur en Omtzigt had vijf punten. Belangrijke besluiten vallen in het Catshuis, buiten de organen die de grondwet daarvoor aanwijst, zodat de Kamer niet kan controleren hoe ze tot stand kwamen. Het budgetrecht heeft een achterdeur: een minister mag zonder goedkeuring van het parlement geld uitgeven als het in het rijksbelang is, en wat rijksbelang is, bepaalt de minister zelf. Dat gebeurde steeds vaker, bij corona, asiel en Oekraïne en bij de toeslagenaffaire. Wetten treden soms maar gedeeltelijk of helemaal niet in werking, omdat het kabinet dat zelf mag kiezen. Wie om informatie vraagt, wacht veel langer dan de wet zegt, en als de rechter de overheid dwingt, betaalt die liever een boete, van belastinggeld. En wetten kunnen niet aan de grondwet getoetst worden, terwijl het hoogste gerechtshof in Amerika een wet ongrondwettig kan verklaren. Het advies aan het publiek: stemmen. Sjoerd vindt dat een vreemd advies, na een uur uitleg dat de democratie niet werkt. Toch hoopt hij dat Omtzigt een partij begint.

Nieuws uit Friesland. Een Friese band reed uren naar Brabant, maar kon daar maar een paar nummers spelen voordat het geluid uitging, omdat de vergunning afliep. De Friese industrie stoot minder broeikasgas uit, omdat energie zo duur is.

Kunstmatig en meelezend. Bloomberg heeft een eigen taalmodel, getraind op financiële gegevens, voor investeringsbeslissingen. Aan Cornell University maakten ze een bril die liplezen kan, zonder dat er geluid aan te pas komt. En dan Clearview.ai, dat zonder toestemming foto's van sociale media haalde en daar profielen van maakte voor de Amerikaanse politie. Sjoerd ziet het verband met de lezing: als de staat dit zelf deed, kon het parlement het controleren, maar een particulier bedrijf valt daarbuiten.

Pleiten voor de mensheid. Marcs discussiepunt: er komt een AI-superintelligentie, en Sjoerd moet als oppositieleider argumenten geven om de mensheid te sparen. Sjoerd komt niet veel verder dan dat wij het ding zelf gebouwd hebben. Marc heeft een betere: wij zijn de chaos en de machine de orde, en daarom kunnen wij creatief denken. Sjoerd vindt het een goed argument, maar volgt onze creativiteit niet ook regels?

Het laatste woord is voor Sjoerds stemadvies: Pieter Omtzigt, in hoofdletters.