Aflevering 89 · Seizoen 1
De verkiezingsuitslag en het woord populisme
Over deze aflevering
De verkiezingen zijn voorbij, maar Marc en Sjoerd beginnen gewoon bij een kledingwinkel. Daarna een lang gesprek over wat de uitslag zegt over Nederland, en techniek van stakers in Zweden tot vrachtwagens vol CO2.
Naar Amsterdam. Marc ging met zijn partner naar Amsterdam, en de eerste stop was, zoals elk jaar, de Uniqlo. Hij heeft de halve winkel leeggekocht, en volgens Sjoerd is dat natuurlijk het belangrijkste deel van de hele reis. 's Avonds haalde Marc nog een espresso om wakker te blijven, en toen vroeg de barista of hij niet de jonge ondernemer van Noord-Nederland was. Die prijs heeft hij net gewonnen, met een product dat nog niet eens op de markt is.
De uitslag. De PVV is de grootste geworden, en dat had Sjoerd nooit gedacht. Marcs eerste analyse: de uitslag ligt in de lijn van waar de normen en waarden van de samenleving naartoe bewegen. Sjoerd ergert zich aan de reacties op links. Frans Timmermans had het over verbinding, en op de Dam kwam een bijeenkomst die niet tegen de uitslag zou zijn, maar voor solidariteit. Had rechts dat gedaan, zegt Sjoerd, dan had iedereen het fascistisch genoemd. Ze zien ook een vreemde verschuiving: armere mensen stemmen steeds vaker rechts en rijkere mensen links, omdat cultuur zwaarder weegt dan economie.
Wat is populisme. Marc heeft The Economist erbij gepakt, om te zien hoe het buitenland over de uitslag schrijft. Hij was teleurgesteld: het stuk gaat bijna alleen over de uitspraken over moslims, en nauwelijks over waarom zoveel mensen op Geert Wilders hebben gestemd. Volgens Sjoerd betekent democratie dat er gedaan wordt wat het volk wil, maar wie daarvoor opkomt, wordt door de elite als populist weggezet. Die elite leeft in een bubbel, ver van de mensen die patat bakken. Hij wijst er ook op dat veel moslims cultureel conservatief zijn, en dat dat tegenwoordig voor veel kiezers zwaarder weegt dan hun portemonnee.
Uit de provincie. Een molen is getroffen door de bliksem. Verder een Duitser uit Oost-Friesland die de oude Friese gebieden weer wil verbinden met een economische route tot aan Denemarken, en die de Groningers wil overtuigen dat ze eigenlijk Friezen zijn. Daar hebben Marc en Sjoerd wel oren naar.
Tesla, Binance en AI. Elon Musk verliest adverteerders op zijn platform na een rapport over advertenties naast antisemitische berichten. In Zweden staken Tesla-monteurs voor beter loon, en Sjoerd ziet daarin hoe globalisering arbeiders uit verschillende landen tegen elkaar uitspeelt. De oprichter van Binance stapt op en bekent schuld, en bij een groot AI-bedrijf werd de baas door het bestuur aan de kant gezet. Dan nog vrachtwagens die CO2 vervoeren voor opslag. Sjoerd heeft het verdienmodel meteen door: wat de vrachtwagen uitstoot, haal je weer uit de lucht en stop je in de vrachtwagen. Super slim, hij investeert.
Ze sluiten af met een paar moppen en met een oproep van Sjoerd: zoek de verbinding op. Ook als je links hebt gestemd, voegt Marc eraan toe.