Het panopticon in je huis en de komende cybercrisis

Twa Ûnnoazele Jonges worden professioneel: na een hele reeks afleveringen hebben ze eindelijk een eigen mailadres. Deze week een gevangenis uit de filosofie, een huis vol luisterende apparaten en een waarschuwing die Marc vooral aanleiding geeft om zijn wachtwoorden na te lopen.

Muizen in huis. Sjoerd woont in een oud huis met overal gaten, en dat betekent muizen. Hij kocht een val, en de volgende ochtend was het al raak. Zijn conclusie: je komt niet echt uit Fryslân als je nog nooit zelf een muis hebt doodgemaakt. Daar bouwt hij nu zijn hele identiteit op.

Het panopticon. Sjoerd heeft een essay gelezen over het panopticon, een ronde gevangenis met een toren in het midden. De bewakers zien alles, de gevangenen zien de bewakers nooit, dus ze gaan ervan uit dat ze altijd bekeken worden en passen hun gedrag aan. Maar in het Westen bouwen we dat systeem gewoon zelf: camera's bij de deur en in de tuin, en slimme speakers in de woonkamer. Marc heeft ze allebei. Als China of Rusland een stad vol camera's hangt, vinden we dat verschrikkelijk. Dat bedrijven niet meeluisteren, gelooft Sjoerd niet, en Marc haalt een strafzaak in het Verenigd Koninkrijk aan waarin de opnames van een slimme speaker werden gebruikt.

Waar ligt de grens. Dan de vraag aan Marc: waarom haal je microfoons van grote bedrijven in huis? Camera's komen er bij hem niet in, behalve een webcam op de laptop en een voor zijn schildpad, die eens op zijn rug belandde. Sjoerd wil Marcs opnames bij Amazon opvragen om ze volgende week samen te beluisteren. Op Sjoerds vraag of het nu echt zo moeilijk is om naar een lamp te lopen, komt Marc met een gloedvolle tirade tegen mensen die dat nog zelf doen. Hij heeft uitgerekend hoeveel tijd het hem over een heel leven bespaart, tijd die hij wil gebruiken om de wereld te verbeteren. Serieuzer: Sjoerd wil dat mensen het recht houden om niet mee te doen, met contant geld of zonder QR-code op de restauranttafel. Marc is het met hem eens, zolang de belastingbetaler er niet voor opdraait.

Nieuws uit Fryslân. Heerenveen heeft zijn spits voor veel geld verkocht. Marc weet al wat hij doet als hij de club ooit koopt: elke speler op het veld moet het Friese volkslied met overtuiging meezingen.

Een komende cybercrisis. Marc leest voor over een waarschuwing van het World Economic Forum: er zou de komende jaren een grote cyberaanval aankomen. Zijn tip: loop de wachtwoordmanager in je browser na en vervang alles wat gelekt is. Sjoerd denkt eerder aan aanvallen op water, stroom en overheidssystemen. Ligt het water een week stil, dan zijn de supermarkten zo leeg en vraagt iedereen om maatregelen. Dan komt er wetgeving die al het verkeer in de gaten houdt, en die gaat nooit meer weg.

Ze sluiten af met een paar moppen van wisselende kwaliteit en wensen iedereen een gezegend nieuwjaar.