Cancelcultuur en Friese dorpsnamen

De eerste aflevering van het nieuwe jaar is opgenomen op nieuwjaarsdag zelf. Marc en Sjoerd beginnen bij champagne en een schildpad en eindigen in een taxi zonder chauffeur. Tussendoor leest Sjoerd zijn eigen essay voor.

Nieuwjaar en de schildpad. Sjoerd heeft met oud en nieuw een fles champagne geopend, maar vindt het spul eigenlijk niet lekker. Marc geeft een update over zijn schildpad, die voor een aardbei veel harder draaft dan voor een blaadje sla. Sjoerd houdt het erop dat het gewoon een kikker met een schild is.

Cancelcultuur. Voor een schrijfopdracht moest Sjoerd een kort essay schrijven, en hij koos voor cancelcultuur. Zijn lezing: een deel van links heeft de strijd om economische gelijkheid zo'n beetje opgegeven en heeft zich op taal en identiteit gestort, met als gevolg dat mensen worden afgerekend op wat ze jaren geleden op sociale media zetten. Maar wie een woord verbiedt, krijgt mensen die het uit angst niet meer zeggen, niet uit overtuiging. Het probleem zit niet in de taal maar in het gedrag. Met een Braziliaanse en een Egyptische vriend maakt Sjoerd grappen die over de grens gaan, en juist dat laat zien dat de vriendschap wat kan hebben. Zijn conclusie: politieke correctheid staat echte relaties in de weg. Toen hij Marc uitnodigde om er fel tegenin te gaan, zei Marc gewoon dat hij het met hem eens was. Wel voegt Marc toe dat wat voor iemand te ver gaat, daarom nog niet te ver is.

Nieuws uit Fryslân. Een reeks dorpen in Noordoost-Fryslân heeft nu alleen nog een Friese naam. Sjoerd ziet daar een plan in om mensen uit de Randstad weg te houden: wie de naam niet kan uitspreken, gaat er ook niet heen. Dan een carbidploeg die letters van een grote radiolijst had meegenomen. De NPO deed aangifte. De woordvoerder van de ploeg had een scherpe reactie: in de Randstad noemen ze een jaarwisseling met veel schade nog rustig. En bij de Duitse grens staan borden met de vraag 'wêr is de grins'. Sjoerd denkt dat het om stikstof gaat: een Nederlandse boer moet zich aan strenge regels houden, terwijl zijn Duitse buurman een stukje verderop meer mag uitstoten.

Techniek uit China. China eist binnenkort een watermerk op alles wat met AI gemaakt is. Marc merkt op dat zo'n wet in een totalitair land wel heel snel gaat. Daarna een opspuitbare slimme huid, zodat typen op elk oppervlak kan zonder toetsenbord. Sjoerd ziet al een samenwerking met de makers van spraypleister. Baidu zet taxi's in zonder iemand achter het stuur, en dat roept de vraag op wie aansprakelijk is bij een ongeluk. Sjoerd, zelf ooit aangereden, heeft een dikke tip: zorg dat je de auto aan ziet komen.

Ze sluiten af met een paar moppen, een vraag over scooters op het fietspad en een nieuwjaarswens uit de familie van Marc: geluk, maar bovenal geluk met elkaar.