Objectieve realiteit en kernfusie

Marc haalt een fles tsjerkebier uit de tas, een bier dat de oude kerken van Fryslân een plek in de gemeenschap wil geven. Eerst wordt er bijgepraat: Sjoerd werd blij van Mathieu van der Poel, die de Ronde van Vlaanderen op pure wilskracht won, en Marc was op zakenreis in Genève en Heidelberg. Dan begint de filosofie.

De boom en Pluto. Marc neemt de positie in dat de boom niet omvalt als niemand het ziet. Sjoerd is het daar niet mee eens. Een vallende boom zet een keten van gevolgen in gang, en die gevolgen zijn alleen te verklaren als de boom echt gevallen is. Dan de volgende vraag: bestond Pluto al voordat we hem zagen? Marc denkt van wel, en Sjoerd ziet hem daarmee in één keer van positie wisselen. Marc probeert het te redden: de steen was er wel, maar Pluto als begrip ontstond pas toen we hem een naam gaven.

Liefde en zuurstof. Lastiger wordt het met dingen die niet iedereen kan zien. Marc haalt een Chinees spreekwoord aan over een rode draad die twee mensen altijd al verbindt. Sjoerd noemt planeten die ontdekt zijn omdat andere banen anders niet te verklaren waren. Op seminars hoort hij geregeld dat alles een sociaal construct is, en zijn antwoord is eenvoudig: houd je adem in en zeg dat zuurstof een construct is.

Nieuws uit Fryslân. ROC Friese Poort leverde de beste kapper en de beste mbo-verpleegkundige van het land. Sjoerds favoriet: een man uit Heerenveen kreeg een taakstraf omdat hij een politieagente licht had gebeten. Daarna een initiatief uit de circulaire economie dat poep terug naar het land wil brengen. Marc vraagt zich af waarom hij dan niet gewoon in het veld kan poepen. Omdat die politieagente met de bijtafdruk in haar enkel je dan komt oppakken, zegt Sjoerd.

Bridge en kernfusie. Een Franse start-up heeft een AI gebouwd die bij bridge de beste spelers van de wereld versloeg. Dan kernfusie. Marc legt het verschil uit tussen atomen splijten en fuseren: bij fusie worden lichte atomen bij een hitte als van de zon tegen elkaar aan geslagen, en dat levert veel energie op zonder het gevaarlijke afval van de huidige centrales. Sjoerd ziet al een kleine zon in de hoek van zijn kamer staan, als een boiler.

Verticale landbouw. Marc begrijpt niet waarom niet veel meer bedrijven velden op elkaar stapelen. De knelpunten: het bouwen kost veel materiaal, de speciale lampen vragen veel energie en hydroponics heeft steeds water nodig. Sjoerd wil het meteen proberen in een leegstaande flat in Groningen.

Ze sluiten af met moppen en met een dankwoord van Sjoerd aan de brouwers van het tsjerkebier. Proost.